SCHEPEN

 

 

Een schip dat in het midden van zeventiende omschreven wordt als 'schuit' behoorde vermoedelijk tot de kleinere scheepstypen. Een indicatie geeft M. Smallegange in zijn Nieuwe cronyk van Zeeland, eerste deel, Middelburg 1696.

 

Een hoofdstuk op pagina 170 e.v. gaat over het Bakenaars Ambt.

Hier worden verschillende gebieden beschreven die bebakend moesten worden. Een gedeelte loopt van de Honte en de stromen strekkende naar Antwerpen tot Lillo toe. De bakenmeester kon ook geld ontvangen van de schepen die kwamen van Bergen over Cromvliet. Dus het gaat ook over de scheepstypen die in de buurt van Bergen op Zoom bekend waren.

 

Eerst van de Schepen van deser zijde [1], van elk een schip, eens des jaers ses stuivers,

 

van een turfponte ses stuivers,

van een damlooper vier stuivers,

Eene kage ofte Cromsteven-schuite drie stuivers,

 

Daerinne mede begrepen sullen zijn de schepen komende van Bergen over Cromvliet,

Vervallende op dese Bakeninge, ende voorts by provisie van de schepen van d’ander zijde [2],

 

van een pleijte van dertig tot veertig lasten twaelf stuivers,

van twintig tot dertig lasten negen stuivers;

en van een twaelf tot tien lasten, acht stuivers;

van een seuye, acht stuivers;

van een drimmelaer ofte Cromsteven acht,

en van een rond en smal Carveel seven stuyvers;

van een water-schip, en van een binnelander sesse,

en van een schuite drie stuivers;

 

[1] Vanuit Middelburg

[2] Vanuit Antwerpen

 

Voor een 'schuite' werd het laagste tarief betaald.

 

 

De vaarweg van de Oosterschelde bij Bergen op Zoom via de Cromvliet naar de Honte (Westerschelde). Goed is te zien welke forten en schansen in Spaanse handen zijn. Daar wappert de witte vlag met het (rode knoestige) kruis.

Paskaart met nieuwe schansen in de omgeving van Zandvliet, 1627, Frans Hogenberg (workshop of) 1627-1629. Ets 276 x 308 mm. Collectie Rijksmuseum Amsterdam.

Zo kan de 'schuijte' van Jan Anthonissen er uit hebben gezien. Het is moeilijk te zeggen tot welk type het behoort. De vissershaven vanuit het westen met uiterst links de Ham . Op de achtergrond de watermolen.

Gezicht op Bergen op Zoom, Valentijn Klotz 1671. Aen de waterpoort tot Bergen op den Zoom. Collectie Rijksmuseum Amsterdam.

Maak een Gratis Website met JouwWeb